Benzerlik İlkesi

Tasarımda benzerlik ilkesi nedir?

The Law of Similarity

İnsan algısı, benzerlik gösteren öğelerin aynı gruba ait olduğunu algılamaya eğilimlidir. Aşağıdaki görselde 36 adet nokta bulunmaktadır. Çoğumuz bu şekli, sütunlar veya başka bir düzenlemeden ziyade satırlar (yatay sıralar) olarak algılamaktadır. Bunun sebebi, ikinci, dördüncü ve altıncı sıralardaki noktaların siyaha boyalı oluşudur. Bu durum, siyaha boyalı noktaların oluşturduğu sıraların farklı bir gruba ait olduğu algısı oluşturmaktadır.

Aynı algısal eğilim müziğe veya başka herhangi bir işitsel bilgiye de uygulanabilir. Belirli bir gama ait notaların çalınışının bir melodi olarak algılanması.

Gestalt İlkeleri: Benzerlik İlkesi

Benzerlik ilkesi tasarımda nasıl kullanılabilir?

Bir kullanıcı arayüz tasarımcısı, belirli tasarımsal öğelerin birbirlerine benzerliğini artırarak, bu öğelerin aynı gruba ait olduğu algısı oluşturabilir.

Tam tersi bir algı yaratmak istiyorsa, o gruba dahil etmek istemediği öğelerin gruptaki diğer öğeler ile olan benzerliklerini azaltmak zorundadır.

Gestalt benzerlik ilkesi, bir arayüz tasarımcısının, oluşturduğu tasarımlarda tutarlılığı sağlayabilmesi için başvurabileceği önemli bir araçtır.

Benzerlik ilkesine, Ben Shneiderman’ın “8 Golden Rules of User Interface Design” adlı, arayüz tasarımcıları için belirlediği bir dizi kullanıcı arayüzü tasarımı ilkesinde de rastlarız: “Tutarlılık için çabalayın (strive for consistency)”.

Bu ilkeye göre, tasarladığımız arayüzde tutarlılığın başından sonuna korunması, kullanıcıların farklı görevler için bile aynı fonksiyonları kullanabileceklerini çabucak tahmin edebilmelerini sağlar.

Sonuç

Benzerlik ilkesi kullanıcı arayüzü tasarımında önemli bir rol oynar ve kullanıcının, sistemin işlevselliğini çabucak kavramasını sağlar.

Ancak, şu da unutulmamalıdır ki, kullanıcı arayüzündeki belirli öğelerin ve bu öğelerin işlevselliklerinin birbirlerinden köklü bir şekilde ayrıştırılması isteniyorsa benzerlik ilkesi düşmanınız olabilir.

İçerikler

Halil İbrahim Çakıroğlu
Designer, CSS Author, Ukulele Lover